Welke soorten goudsbloemen zijn er
Goudsbloemen – je kent ze vast wel, die vrolijke oranje en gele bloemen die in bijna elke tuin wel ergens opduiken. Officieel heten ze Calendula officinalis, maar in de volksmond noemen we ze gewoon goudsbloemen. Ze zijn niet alleen mooi om te zien, maar ook nog eens hartstikke handig. Er bestaan ontzettend veel verschillende soorten en cultivars, en die verschillen nogal in kleur, hoogte, bloemvorm en waar je ze voor kunt gebruiken. Ik ga je vertellen wat de belangrijkste zijn, waar ze goed in zijn en hoe jij ze het beste in je tuin kunt zetten of voor iets medicinaals kunt gebruiken.
Wat is het verschil tussen enkelbloemige en dubbelbloemige goudsbloemen?
Het eerste waar je naar kijkt bij goudsbloemen is eigenlijk de bloemvorm. Enkelbloemige hebben maar één laagje bloemblaadjes om een zichtbaar hart heen. Bijen en vlinders vinden die geweldig, want die kunnen makkelijk bij de nectar. Dubbelbloemige daarentegen – die hebben meerdere lagen bloemblaadjes, waardoor het hart helemaal verstopt zit. Ze zien er veel voller uit, een beetje pompoenachtig, en zijn populair in snijbloemenvakken.
Als je dubbelbloemige zoekt, denk dan aan 'Double Mixed' of 'Fiesta Gitana'. Enkelbloemige zoals 'Indian Prince' vallen juist op door hun donkere, bijna zwarte hart. Verschil moet er zijn, toch?
Welke kleuren en hoogtes hebben goudsbloemsoorten?
Goudsbloemen komen in een heleboel warme tinten. Van helder geel tot diep oranje – dat is de klassieker. Maar er zijn ook crèmekleurige, abrikooskleurige en zelfs roze varianten. De hoogte verschilt nogal per type:
| Categorie | Hoogte | Voorbeeldsoort | Kleur |
|---|---|---|---|
| Dwergsoorten | 15-25 cm | 'Calypso Orange' | Oranje |
| Halfhoge soorten | 30-45 cm | 'Pacific Beauty' | Gemengd (geel, oranje, abrikoos) |
| Hoge soorten | 50-70 cm | 'Prince Series' | Oranje met donker hart |
Dwergsoorten zijn ideaal voor potten en borders, terwijl hoge soorten perfect zijn om te snijden of als achtergrond in de tuin.
Wat zijn de beste medicinale goudsbloemsoorten?
Niet elke goudsbloem is even goed voor medicinale doeleinden. De officiële medicinale soort is Calendula officinalis, maar ook daarbinnen zijn er cultivars met hogere concentraties flavonoïden en saponinen. Als je zalf of thee wilt maken, kun je het beste deze gebruiken:
- 'Resina': Rijk aan harsen, echt top voor huidverzorging. <>'Erfurter Orangefarbige': Een ouderwetse variëteit met fel oranje bloemen en veel carotenoïden.
- 'Orange King': Productief en sterk, ideaal als je zelf dingen wilt maken.
Let op: voor medicinale toepassingen is het echt aan te raden om biologische zaden te gebruiken en de bloemen te plukken als ze helemaal open zijn.
Tip: Gebruik voor huidzalf altijd de bloemblaadjes van dubbelbloemige variëteiten, want die bevatten meer helende oliën.
Welke goudsbloemsoorten zijn het beste voor bijen en vlinders?
Goudsbloemen zijn fantastisch voor bijen, maar niet alle cultivars zijn even aantrekkelijk. Enkelbloemige soorten geven bijen makkelijker toegang tot stuifmeel en nectar. Wil je een bijvriendelijke tuin, kies dan voor:
- 'Indian Prince': Donker oranje met een zwart hart, hommels worden er gek van.
- 'Zen Master': Enkelbloemig met een groot, bloemhoofd.
- 'Snow Princess': Crèmewit met een geel hart, trekt ook dagvlinders aan.
Vermijd die sterk gekweekte dubbelbloemige soorten waar de meeldraden zijn omgevormd tot extra bloemblaadjes – die bieden weinig tot geen voedsel voor insecten.
Zijn er goudsbloemsoorten die specifiek voor potten en balkons zijn?
Jazeker, voor kleine ruimtes zijn er speciale compacte soorten. Dwerggoudsbloemen worden niet hoger dan 20-25 cm en bloeien rijkelijk in potten. Een paar aanraders:
- 'Bon Bon': Heel compact, grote dubbelbloemige bloemen in geel en oranje.
- 'Calypso': Serie die gelijkmatig groeit en vroeg bloeit.
- 'Touch of Red': Tweekleurig met rode accenten op de oranje bloemblaadjes.
Deze soorten hebben minder wortelruimte nodig en kunnen beter tegen droge omstandigheden dan de grotere varianten.
Checklist voor het kiezen van de juiste goudsbloemsoort
Gebruik deze checklist om de perfecte goudsbloem voor jouw situatie te kiezen:
- Doel: Snijbloemen → kies hoge, dubbelbloemige soorten zoals 'Pacific Beauty'.
- Doel: Bijen lokken → kies enkelbloemige soorten zoals 'Indian Prince'.
- Doel: Medicinaal gebruik → kies 'Resina' of 'Erfurter Orangefarbige'.
- Doel: Potten of balkon → kies dwergsoorten zoals 'Bon Bon'.
- Doel: Kleurvariatie → kies een gemengd zaadmengsel van 'Fiesta Gitana'.
Veelgestelde vragen over goudsbloemsoorten
Kunnen alle goudsbloemsoorten worden gegeten?
Ja, de bloemblaadjes van alle Calendula officinalis variëteiten zijn eetbaar. Ze smaken een beetje peperig en worden gebruikt in salades, soepen en om boter te kleuren. Let op: geen bestrijdingsmiddelen gebruiken en alleen de bloemblaadjes plukken, niet de groene kelkbladeren.
Wat is het verschil tussen goudsbloem en afrikaantje?
Beide horen bij de composietenfamilie, maar het zijn verschillende geslachten. Goudsbloem is Calendula, afrikaantje is Tagetes. Goudsbloemen hebben kleverige, een beetje vette bloemblaadjes en een milde geur. Afrikaantjes ruiken juist sterk, vaak muskusachtig. Goudsbloemen zijn winterharder en bloeien langer door.
Hoe lang bloeien verschillende goudsbloemsoorten?
De meeste goudsbloemen bloeien van juni tot de eerste vorst, als je regelmatig uitgebloeide bloemen weghaalt. Sommige variëteiten, zoals 'Calypso', bloeien iets korter maar produceren meer bloemen tegelijk. In milde winters kunnen ze tot december doorbloeien.
Zijn er goudsbloemsoorten die schaduw verdragen?
Goudsbloemen staan het liefst in de volle zon, maar sommige cultivars kunnen tegen lichte schaduw. 'Snow Princess' en 'Touch of Red' doen het redelijk in halfschaduw, al zal de bloei wat minder zijn. Voor echte schaduwplekken kun je beter viooltjes nemen.
Korte samenvatting
- Drie hoofdgroepen: Enkelbloemig (bijvriendelijk), dubbelbloemig (snijbloemen) en medicinale soorten (rijk aan werkzame stoffen).
- Hoogtevariatie: Van dwerg (15-25 cm) tot hoog (70 cm), afhankelijk van de cultivar.
- Kleurenpalet: Van crème en geel tot diep oranje en roze tinten.
- Toepassing: Kies op basis van doel: pot, border, bijentuin of medicinale oogst.