Hoe warm zal de aarde zijn in het jaar 3000

Dus, de aarde in het jaar 3000. Klinkt als sci-fi, toch? Toch proberen klimaatwetenschappers er iets over te zeggen. Eerlijk? Exacte getallen geven ze niet. Het is meer een kwestie van trends doorrekenen, scenario's schetsen, en hopen dat we geen domme dingen doen. Maar één ding is zeker – wat we nú doen, bepaalt alles.

Wat zeggen klimaatmodellen over de temperatuur in het jaar 3000?

Die modellen van het IPCC? Die kijken eigenlijk niet verder dan 2100. Logisch, want verder weg wordt het giswerk. Voor het jaar 3000 gebruiken ze iets anders: Earth System Models. Die nemen ook de slome processen mee – het smelten van ijskappen, verschuivingen in oceaanstromen. Er is een bekend model uit 2008 van Lenton en co. Dat ding zegt: tussen de 3 en 8 graden warmer dan voor de industrie. Maar let op, dat is een gemiddelde. Sommige plekken worden veel heter, andere minder.

Welke factoren bepalen de temperatuur in het jaar 3000?

Het draait om een paar grote spelers:

• Menselijke uitstoot: Dit is de grote onbekende, de variabele die alles kan maken of breken. Blijven we fossiele brandstoffen verstoken? Dan stijgt de temperatuur misschien wel 10 graden. Stoppen we rond 2050 met uitstoten? Dan is het misschien nog te doen, 2 tot 3 graden. Een wereld van verschil.
• Terugkoppelingsmechanismen: Denk aan smeltend permafrost. Daar zit methaan in, een broeikasgas dat veel krachtiger is dan CO2. Als dat vrijkomt, versnelt de opwarming. Hoeveel? We weten het niet precies. Beetje eng wel.
• IJskapsmelting: Als Groenland helemaal smelt, stijgt de zeespiegel met 7 meter. Dat witte ijs weerkaatst ook zonlicht – zonder dat ijs warmt de aarde nog meer op. Een vicieuze cirkel, zeg maar.
• Oceaanstromingen: Er is die AMOC, een soort transportband in de Atlantische Oceaan. Die kan stilvallen. Gevolg? Europa wordt kouder, het zuidelijk halfrond warmer. Klinkt raar, maar is mogelijk.

Wat is de meest realistische schatting voor het 3000?

Oké, als ik de modellen moet geloven, en we doen een beetje ons best (een middenscenario), dan zitten we rond de 4 tot 6 graden opwarming. Klinkt misschien niet veel, maar de polen worden misschien wel 10 tot 15 graden warmer. De aarde wordt dan een soort broeikas – een hothouse Earth. Denk aan het Eoceen, 50 miljoen jaar terug. Toen waren er geen ijskappen. Geen. IJs. Kappen.

Wat zijn de gevolgen van een opwarming van 5 graden?

Vijf graden. Dat klinkt alsof het niet veel is. Maar de gevolgen zijn gewoonweg rampzalig:

• Zeespiegelstijging: Tien tot twintig meter. New York, Shanghai, Amsterdam – allemaal onder water. Geen grap.
• Extreme weersomstandigheden: Hittegolven die weken duren, droogtes die oogsten vernietigen, overstromingen die steden wegvagen.
• Biodiversiteitsverlies: Massaal uitsterven. Koraalriffen? Weg. Tropische bossen? Verbrand.
• Landbouw: Grote delen van de wereld worden kurkdroog. Geen eten. Hongersnoden, simpel gezegd.
• Menselijke migratie: Miljarden mensen moeten vluchten. Conflicten, chaos. Het beeld is niet mooi.

Kan de mensheid de opwarming stoppen vóór het jaar 3000?

Ja, dat kan. Technisch gezien is het mogelijk. De tijd dringt alleen – en dat is het probleem. We moeten voor 2050 naar netto-nul uitstoot. En we moeten CO2 uit de lucht halen. Bomen planten, direct air capture, noem maar op. Zelfs dan warmt de aarde nog een tijdje door, want oceanen reageren traag. Maar de opwarming blijft beperkt tot 2-3 graden. Klinkt nog steeds veel, maar het is beter dan 8. Dit vraagt om een wereldwijde inspan. Energietransitie, andere landbouw, nieuwe technologie. Het is een enorme klus.

Veelgestelde vragen over de temperatuur in het jaar 3000